راهنمای قرآنی

چه کسی می‌تواند زکات دریافت کند؟

زکات مالیاتی نیست که در هر جایی خرج شود. این یک امانت الهی است که باید به دست گروه‌های خاصی از مردم برسد.

بروزرسانی شده برای سال ۲۰۲۵

فرمان الهی

"صدقات (زکات) تنها برای فقرا، مساکین، کارگزاران جمع‌آوری آن، کسانی که باید دل‌هایشان را به دست آورد (نو مسلمانان)، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه خدا و در راه ماندگان است."

[Surah At-Tawbah: 60]

۸ گروه (مصارف زکات)

۱. الفقراء (فقرا)

کسانی که هیچ دارایی یا وسیله‌ای برای امرار معاش ندارند و در نیاز شدید هستند.

۲. المساکین (مساکین)

کسانی که درآمدی دارند اما برای تامین نیازهای اساسی آن‌ها (غذا، مسکن) کافی نیست.

۳. العاملین (کارگزاران)

کارکنان رسمی که توسط حکومت اسلامی یا سازمان برای جمع‌آوری و توزیع زکات منصوب شده‌اند.

۴. مولفة القلوب

نو مسلمانان یا کسانی که به اسلام نزدیک هستند و برای تقویت ایمان یا جلب قلوبشان به آن‌ها زکات داده می‌شود.

۵. الرقاب (آزادی بردگان/اسرا)

برای آزادی بردگان یا اسرا. در دوران مدرن، این می‌تواند برای رهایی افراد از بند و اسارت به کار رود.

۶. الغارمین (بدهکاران)

افرادی که زیر بار بدهی هستند و نمی‌توانند بدون کمک آن را بپردازند.

۷. فی سبیل الله (در راه خدا)

در راه خدا. به طور سنتی برای جهاد، اما علما آن را به شاگردان علوم دینی که در مضیقه هستند نیز بسط می‌دهند.

۸. ابن السبیل (در راه مانده)

مسافرانی که در سفر درمانده شده و پولشان تمام شده است، حتی اگر در وطن خود ثروتمند باشند.

چه کسانی نمی‌توانند زکات دریافت کنند؟

حتی اگر فردی فقیر باشد، در صورت قرار گرفتن در این دسته‌ها نمی‌تواند زکات شما را دریافت کند:

والدین، پدربزرگ و مادربزرگ (اصول).
فرزندان یا نوه ها (فروع).
همسر (شوهر یا زن).
خاندان پیامبر اکرم ﷺ (بنی هاشم/سادات).

اطمینان حاصل کنید زکات شما به دست اهلش می‌رسد

تایید هویت کلید کار است. بیاموزید چگونه متقاضیان واقعی را شناسایی کرده یا مبلغ دقیق زکات خود را محاسبه کنید.

سوالات متداول

Q.آیا می‌توانم به خواهر و برادر خود زکات بدهم؟

بله! اگر برادر، خواهر، عمو، عمه، دایی یا خاله شما فقیر باشند، دادن زکات به آن‌ها دو پاداش دارد: صدقه + صله رحم.

Q.آیا زکات به غیرمسلمانان تعلق می‌گیرد؟

زکات عموماً مختص مسلمانان است. با این حال، صدقه (کمک داوطلبانه) را می‌توان به هر کسی داد.

Q.آیا می‌توان زکات را برای ساخت مسجد داد؟

خیر. زکات مستلزم «تملیک» (به مالکیت درآوردن توسط فرد فقیر) است. مساجد وقف عام هستند، پس برای آن‌ها از صدقه استفاده کنید.